Lijnelementen in het landschap

Wist je dat…

  • …houtwallen primair zijn aangelegd om vee te keren
  • …de begroeiing van een houtwal ecologisch gezien het meest waardevol is als er zoveel mogelijk variatie is

Beheer van houtwallen

Houtwallen kunnen het best worden onderhouden middels hakhoutbeheer. Bij hakhoutbeheer wordt de begroeiing in een cyclus van 8 tot 20 jaar aan de grond afgezet. Indien onderhoud uitblijft, groeien houtwallen uit tot rijen hoge bomen zonder ondergroei.

Vragen of tips over houtwallen?

Houtwallen spelen nog steeds een belangrijke rol als ecologische verbindingszones

De meeste houtwallen zoals we ze nu nog kennen stammen uit de middeleeuwen en zijn nauw verbonden aan het potstal. Schapen werden beweid buiten het dorp op heidevelden en woeste gronden. De schapen werden bijeengebracht in het dorp in de zogenaamde potstallen. Hier concentreert zich de mest en deze wordt door de boeren, in lagen, aangevuld met heideplaggen en strooisel. Deze meststoffen werden weer gebruikt op de akkers die dichter bij het dorp lagen.

Niet alleen werden de houtwallen gebruikt om het vee van de akkers te houden ook werden ze gebruikt op de hooilanden. Door het graven van de greppels loodrecht op een waterstroom werd wateroverlast in de hooilanden voorkomen. Wanneer de beek toch overstroomde vertraagden de houtwallen de stroomsnelheid waardoor slib- en kleideeltjes bezonken op de weilanden: een natuurlijke bemesting van de weidegronden.

Na de tweede wereldoorlog verdwijnen de meeste houtwallen. De karakteristieke gemengd agrarische bedrijven verdwijnen en door intensivering en nieuwe landbouwmethoden vinden steeds meer ruilverkavelingen plaats.

Nog steeds spelen de overgebleven houtwallen, mits goed onderhouden, een belangrijke rol als ecologische verbindingszones. Het zijn lijnvormige elementen die de open agrarische vlaktes doorsnijden. Wanneer een houtwal goed onderhouden wordt met authentiek hakhoutbeheer is er continu een afwisseling tussen boomvormers met daaronder een gevarieerde struiklaag, belangrijk voor insecten, reptielen, vogels en zoogdieren.