Op traditionele wijze bakken

Wist je dat…

  • …bakhuizen op z’n Limburgs bakhus of bakkes worden genoemd?
  • …de bakhuisjes in verval raakte doordat het brood bakken beroepswerk werd?

Tip!

‘t Bakkes va Welte (in dorpsgaard De Loorenhof) is uitgegroeid tot de plek waar je een keer per maand op zondagmiddag, onder het genot van een stuk vlaai kunt genieten van een schitterende omgeving. Er worden tachtig vlaaien gebakken, die allemaal opgaan!

Bakdagen bij ‘t Bakkes va Welte

Recept

Er valt niet te tippen aan versgebakken, authentieke Limburgse vlaai uit de bakoven van het bakhuis, maar probeer ook thuis eens een vlaai te bakken, je zult er van smullen!

Recept pruimenvlaai
Vragen of tips over bakhuizen?

In de oven van het bakhuis werden met name broden gebakken maar natuurlijk ook onze provinciale trots de Limburgse vlaaien!

Op veel plaatsen zie je ze nog wel bij oude boerderijen staan: bakhuisjes. De traditionele manier van bakken gebeurde meestal in de houtgestookte ovens waar het bakhuisje omheen gebouwd was. Meestal in verband met het brandgevaar stonden de bakhuisjes op gepaste afstand van de boerderij. De oven kon zowel in het huisje zelf staan maar vaak stond deze ook buiten het huisje met de ovenmond naar binnen gericht.

Het bakhuisje zelf bestond uiteraard uit niet brandbaar materiaal. Vaak baksteen maar ook vakwerk met leem of kalkzandsteen als mergel of kunradersteen. De oven werd gestook met sjanse, takkenbossen die meestal in de winter gemaakt werden door het bundelen van snoeihout. Hiermee werd een oven opgestookt tot de juiste temperatuur, wat bij gebrek aan een thermometer een kwestie was van door ervaring verkregen gevoel. Het as van het verbrandde hout werd voor het bakken aan de kant geschoven of geheel verwijderd.

Hierna werden het gerezen deeg, al dan niet in een bakblik, in de oven geschoven. Vaak werden de vlaaien pas na het brood gebakken omdat deze een lagere temperatuur nodig hebben. Op de vlaaien werden vrijwel alle vruchten verwerkt die aan de hoogstamfruitbomen en de bessenstruiken groeiden.

De ruimte in het bakhuisje werd, afhankelijk van de grootte, multifunctioneel gebruikt. Van de bereiding van het deeg, het rijzen ervan tot het afkoelen van broden en vlaaien op daarvoor speciaal gemaakte en vaak afgesloten planken.

Veel bakhuizen zijn inmiddels verdwenen of hebben de functie van rommelhok of tuinhuisje. Toch zijn er nog plekken waar op ambachtelijke wijze brood en vlaai gebakken worden. Gelukkig mogen de bakhuisjes weer rekenen op meer belangstelling en worden ze hersteld of zelf opnieuw gebouwd. Op deze manier blijft de ambachtelijke manier van Limburgse vlaaien bakken behouden.