Verbinden van nieuwe en bestaande leefplekken voor wilde bijen

In het kort

voor wie:
Voor particulieren, gemeenten, scholen etc.

waarom:
Om het belang van de wilde bij onder de aandacht te brengen.

contactpersoon:
Floss van Gorkum
Piet Oudejans

project partners:
Vlinderstichting, de Bijenstichting, de Entomologische Vereniging en Naturalis.

Het samenwerkingsverband LandschappenNL, waar ook IKL bij hoort, werkt landelijk aan de verbetering van het leefgebied van soorten wilde bijen. Met een extra bijdrage van 1,8 miljoen euro van de Nationale Postcode Loterij wordt de Wilde Bijenlinie gerealiseerd.

De Nederlandse wilde bijen zijn in gevaar: de helft van alle 358 soorten is bedreigd

Het gaat slecht met de bijen in Nederland. Dit geldt helaas niet alleen voor de honingbij die iedereen wel kent, maar ook voor de meeste van de ruim 350 soorten wilde bijen die in Nederland voorkomen. De helft van deze soorten is inmiddels bedreigd, en dat terwijl ze heel belangrijk zijn voor onze voedselvoorziening. Tachtig procent van onze eetbare gewassen zijn afhankelijk van bestuiving door bijen en andere insecten. Wilde bijen zijn daarom cruciaal voor de productie van ons voedsel. Daarnaast moeten we niet vergeten dat het overgrote deel van onze wilde planten ook door insecten wordt bestoven, waardoor wilde bijen dus ook onmisbaar zijn voor het voortbestaan van deze plantensoorten. Zo worden bepaalde plantensoorten enkel door één bijensoort bestoven. De omgekeerde situatie komt ook voor. Sommige bijen zijn zeer kieskeurig en vliegen slechts op één of enkele plantensoorten. LandschappenNL (waar IKL onderdeel van uitmaakt), Natuur & Milieu en IVN brengen het belang van de bij onder de aandacht en zetten een grootschalige actie op touw om de wilde bij voor uitsterven te behoeden: Nederland Zoemt.

Bedreigingen

De grootste bedreiging waar wilde bijen mee te maken hebben is het gebrek aan voesdel en nestgelegenheid. Dit is een direct gevolg van de schaalvergroting en intensivering van het landgebruik. Wilde bijen worden niet blij van grote maisakkers of wekelijks gemaaide gazons in ons openbaar groen waarin alle bloemen zijn verdwenen. Daarnaast lijden ze in toenemende mate door het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen.

300 nieuwe plekken

In het project Nederland Zoemt legt LandschappenNL samen met de provinciale Landschappen en organisaties voor Landschapsbeheer, waaronder IKL, 300 nieuwe broed- en leefplekken aan, verspreid over heel Nederland, de Wilde bijenlinie. Zo worden nieuwe en bestaande leefgebieden van wilde bijen in Nederland met elkaar verbonden. Dit alles gaan we doen met partners als de Vlinderstichting, de Bijenstichting, de Entomologische Vereniging en Naturalis. De aanplant van struweel en het inzaaien van bloemenmengsels draagt bij aan de voedselvoorziening voor bijen wanneer de planten in bloei staan. Holle stengels van struiken bieden bepaalde soorten nestgelegenheid. Voor deze soorten kunnen ook insectenhotel worden opgehangen waar de bijen in kunnen nestelen. Het merendeel van de soorten wilde bijen nestelen in de grond, en deze soorten profiteren juist van het aanleggen van zonbeschenen kleine stukjes kale bodem. Ook kunnen voor deze soorten kleine zandwalletjes worden aangelegd.

Wat kunt u nog meer zelf doen?

Bijen zijn dol op onze tuinen, waar doorgaans een groot aanbod is van verschillende, bloeiende planten. U heeft echt geen grote tuin nodig om zelf een bijenparadijs te creëren. Het belangrijkste is dat u het hele jaar bloeiende planten, in groepjes, in de tuin heeft staan. Bijen zijn namelijk van vroeg in de lente tot laat in de herfst actief. Vervang de stenen in de tuin door bloemrijke perken, gebruik geen gif en zorg voor nestelgelegenheid. Dat kan een insectenhotel zijn. Maar ook een hoop zand, wat stenen met spleten of een bundel holle rietstengels wordt door wilde bijen als nestgelegenheid gezien. Kijk op nederlandzoemt.nl voor tips!

Hebt u ideeën om zelf of met anderen (b.v. gemeenten, boeren, scholen, de buurt e.d.) iets voor wilde bijen te doen, stuur uw ideeën dan door. Wij kunnen dan gezamenlijk bekijken of, en hoe we hier vorm aan kunnen geven. 

Dit is mogelijk interessant:

GrenslandrouteDorpsgaardenPositieve gezondheid