Kerktorens en kerkzolders zijn zeer geschikt als zomerverblijfplaats voor vleermuizen. Veel kerken zijn echter vanwege angst voor overlast van deze dieren geheel dichtgegaasd. De stichting Instandhouding Kleine Landschapselementen in Limburg (IKL) heeft hier in Limburg verandering in gebracht.
Voor vijf van de negentien inheemse soorten vleermuizen is het van belang om gebouwen als kerktorens en kerkzolders toegankelijk te maken. Het gaat om gewone baardvleermuis, vale vleermuis, ingekorven vleermuis, gewone grootoorvleermuis en grijze grootoorvleermuis. Zij worden in hun voortbestaan bedreigd. Met name deze soorten gebruiken hoge oude gebouwen als zomerverblijf, waar ook de jongen ter wereld komen. Deze vaste, donkere, rustige, warme plekken zijn ideale verblijven waar de vleermuizen na hun de winterslaap, die duurt van oktober tot en met april, heen trekken. Van hieruit ondernemen zij hun nachtelijke voedselvluchten. Tot op vele kilometers afstand wordt in landelijk gebied gejaagd op insecten.
Geen overlast
Overlast in kerken is niet te verwachten. En angst voor hondsdolheid of voor in de haren vliegende vleermuizen hoeft men niet te hebben. De kans dat vleermuizen hondsdolheid op mensen overbrengen is minimaal. Bovendien beschikken deze slechtziende dieren over een uiterst verfijnde manier van echolocatie zodat ze op hun gehoor perfect obstakels kunnen vermijden. Zelf produceren ze geen geluiden die voor mensen hoorbaar zijn. Hun mest bestaat uit insectenresten. Deze mest is niet zuur en bovendien bescheiden van omvang: een kleine vleermuizenkolonie produceert in een half jaar één asbak mest, die tot stof vergaat. Omdat vleermuizen veel kleiner zijn dan duiven of kauwen is het mogelijk invliegopeningen te maken waar deze vogels geen gebruik van kunnen maken.
Eenvoudige maatregelen
Het toegankelijk maken van kerktorens en kerkzolders voor vleermuizen is over het algemeen gemakkelijk. In de meeste gevallen gaat het om het vervangen van het gaas in galmgaten en vensters door houten lamellen. Op meerdere plaatsen worden nieuwe invliegopeningen gezaagd in houten vensterdeuren. In alle gevallen worden spleten of gaten niet groter dan zes centimeter gemaakt, zodat duiven en kauwen ze niet kunnen passeren. Op plekken waar grotere kolonies huizen worden mestvlonders aangelegd.
Toestemming kerkbestuur
Voor de aanpassingen op de kerkzolders of kerktorens wordt eerst toestemming gevraagd van de kerkbesturen.
In de folder vleermuizen op kerkzolders kunt u meer informatie bekijken of downloaden (422Kb).
