Rosse spinkhaan


rosse-sprinkhaan-rk.jpgNaar aanleiding van de publicatie van de nieuwe rode lijst met bedreigde diersoorten door minister Verburg van Natuur, is Wouter Jansen van IKL met L1 op zoek gegaan naar de Rosse Spinkhaan op de enige vindplaats in ons land: Schin op Geul.

Beluister via dit radiofragment hun bevindingen.

Sinds 1999 voert de stichting IKL een op deze soort afgestemd beheer op terrein van Vereniging Natuurmonumenten en de Nederlandse spoorwegen. Het beheer bestaat uit extensief en gefaseerd maaibeheer op het traject waar deze soort voorkomt.

Lees meer...
 

Vliegend hert, Actieplan 2006-2010


 De huidige populaties van het Vliegend hert moeten zoveel mogelijk duurzaam worden behouden. Bovendien moeten de huidige, geïsoleerd liggende leefgebieden onderling met elkaar verbonden worden. Deze aanbevelingen doen stichting Eis-Nederland en Bureau Natuurbalans-Limes Divergens BV in ‘Vliegend hert in Limburg’, Actieplan 2006-2010.

Het plan is opgesteld in opdracht van de provincie Limburg en de stichting IKL en geeft een beschrijving van de huidige vindplaatsen, de concrete bedreigingen en gewenste maatregelen die voor het behoud van dit insect getroffen kunnen worden.
Het oorspronkelijke verspreidingsgebied van het Vliegend hert in Nederland is gekrompen tot vier kerngebieden. Twee daarvan liggen (deels) in de provincie Limburg. Het gaat om Zuid-Limburg en het Rijk van Nijmegen. Deze keversoort kan met name gevonden worden in holle wegen, bosranden, houtwallen maar ook in tuinen. Knelpunten zijn het verlies en verminderende kwaliteit van zijn leefgebied, de versnippering van de populaties en de geïsoleerde ligging van de leefgebieden.

Maatregelen

In het Actieplan worden een aantal maatregelen beschreven die moeten zorgen voor behoud van het vliegend hert. Dit zijn:
• dood hout laten liggen in bosrand, holle weg en tuinen
• aanplanten van eiken
• behoud en herstel holle wegen
• verbindingen tussen leefgebieden
• maatregelen in bebouwde kom, zoals voorlichting aan burgers en gemeente en aanplant bodembedekkers.

Planning
• opstellen uitvoeringsprogramma’s voor beheer kernleefgebieden 2006-2010
• voorlichting 2006-2008
• Programma beheer 2006-2010
• onderzoek 2006-2010
• monitoring en verspreidingsonderzoek
• evaluatie maatregelen

Het Actieplan

U kunt hier het Vliegend hert bekijken of downloaden. 

Vliegend hert deel 1

  • Samenvatting
  • Inleiding & Doelstellingen
  • Methode
  • Beleidsaspecten
  • Biologie van het vliegend hert
  • Verspreiding van het vliegend hert
  • Knelpunten
  • Maatregelen
  • Kernleefgebieden vliegend hert
  • Doelstellingen
  • Monitoring, Evaluatie, Onderzoek en Voorlichting
  • Actieplan
  • Literatuur
  • Bijlage
 

Insekten


De stichting IKL voert specifieke maatregelen uit voor bedreigde soorten insekten om de actuele leefgebieden voor deze soorten veilig te stellen.

De maatregelen omvatten het herstellen van open terreintypen als heideterreinen, zandige terreinen, bosrandenbeheer en gefaseerd maaibeheer.

Om vast te stellen waar deze maatregelen het meeste effect hebben maken we gebruik van verspreidingsgegevens die in provinciale en landelijke databanken zijn opgeslagen: bij het Natuurhistorisch Genootschap in Limburg en Vereniging Onderzoek Flora & Fauna (VOFF). Verder kunnen wij ecologische adviesbureau´s inschakelen om een plan van aanpak op te stellen waarin maatregelen worden uitgewerkt op locatieniveau.

De insekten

Links
 

Sprinkhanen en krekels in Limburg


De levenskansen voor de tien meest bedreigde soorten sprinkhanen en krekels in Limburg kunnen met relatief eenvoudige ingrepen enorm toenemen. Hiervoor is het wel van belang dat de eigenaren en de beheerders van de leefgebieden iets meer rekening gaan houden met deze dieren.

 Dat blijkt uit het 'Beschermingsplan sprinkhanen en krekels in Limburg' dat in opdracht van de provincie Limburg en de stichting Instandhouding Kleine Landschapselementen in Limburg, IKL is opgesteld voor de 50 meest bedreigde populaties sprinkhanen en krekels. Voor 30 populaties stelt het rapport concrete maatregelen voor. Het is voor de eerste maal dat in Nederland een dergelijke omvangrijke inventarisatie mét hele concrete, direct uit te voeren onderhoudsadviezen opgesteld is. Door de betrekkelijk eenvoudige maatregelen uit te voeren, kunnen de beheerders van de terreinen met een geringe inspanning de achteruitgang kunnen stoppen.

De provincie Limburg kent vanwege de grote variatie aan landschapstypes  nogal wat soorten sprinkhanen en krekels. In Limburg komen nog 40 van de 45 Nederlandse soorten sprinkhanen en krekels voor. Van deze 40 gaan vijf soorten als het zoemertje, schavertje, zadelsprinkhaan, veldkrekel en blauwvleugelsprinkhaan er op achteruit. Het meest slecht is het gesteld met de zadelsprinkhaan, die zelfs op het punt staat om te verdwijnen. In opdracht van de stichting Instandhouding Kleine Landschapselementen in Limburg, die zich inzet voor het behoud van bedreigde planten en dieren en de provincie Limburg heeft EIS Nederland en het adviesbureau Natuurbalans op basis van een veld en literatuurveldonderzoek een beschermingsplan opgesteld.   Uit de aanbevolen maatregelen blijkt dat met relatief kleine aanpassingen in het beheer terreinbeheerders al heel veel betekenen voor de 30 populaties meest bedreigde sprinkhanen en krekels, zo blijkt uit het rapport. Het gaat dan om het opheffen van bedreigingen als het dichtgroeien van dit soort terreinen met struiken en bomen en het verdwijnen van onbegroeide terreindelen als zandige plekken. Hierdoor kunnen de dieren niet meer genoeg opwarmen en verdwijnen de plaatsen waar ze hun eieren afzetten. Verder is een gevarieerde begroeiing van belang met open terreindelen waar de koudbloedige dieren zich snel kunnen opwarmen, en ruigere plekken waar ze zich kunnen verschuilen en overwinteren. Een ander probleem is dat het beheer soms te intensief en grootschalig is, waarmee de variatie in de begroeiing verdwijnt. Door terreindelen gefaseerd te maaien of uit de begrazing met vee te houden kan dit ondervangen worden.

 

Uit het rapport blijkt dat de aanwezigheid van sprinkhanen en krekels een belangrijke aanwijzing is voor de natuurwaarde van een gebied. Deze waarden kunnen toenemen door een aanpassing in het beheer. Het gaat dan om relatief eenvoudige maatregelen in een aantal karakteristieke leefgebieden als stuifzanden, droge heideterreinen en vochtige graslanden en moerasstroken. Door terreinen en zandige plekken die dreigen dicht te groeien open te houden, kunnen beheerders de belangrijkste bedreigingen voor deze insectengroep wegnemen. Indien dit echter achterwege blijft dan zullen diverse populaties, zo schrijven de opstellers van het rapport ongemerkt verdwijnen.

Sprinkhanen en krekels behoren met de vlinders en libellen tot de meest aansprekende insecten in het landschap. Voor wie oog én oor heeft voor deze relatief grote warmteminnende dieren en de muzikale zang van de mannetjes kan hele aparte belevenissen opdoen in zandverstuivingen, droge heideterreinen, moeraszones, natte weilanden en bermen van spoorwegemplacementen. Het zijn hele specifiek leefgebieden die vanwege de specifieke kenmerken ook van belang zijn voor andere, vaak zeldzame dieren. Vanwege de grote aantallen zijn ze als bulkvoedsel ook van belang voor andere dieren, hagedissen, ooievaar en grauwe klauwier.

 

Beschermingsplan sprinkhanen en krekels

kaftbeschplan.jpgU kunt het Beschermingsplan sprinkhanen en krekels in Limburg bekijken of downloaden. Vanwege de grootte van het rapport is het in delen opgesplitst. In onderstaande inhoudsopgave kunt u naar het gewenste deel gaan door op de link die tussen haakjes staat te klikken.

 

 

 

 

1 SAMENVATTING h1 122 kB) 1
2 INLEIDING h2 638 kB) 3
2.1 Doelstelling 3
2.2 Organisatie 4
2.3 Dankwoord 4
2.4 Leeswijzer 5
3 METHODEN h3 127 kB) 7
3.1 Selectie soorten 7
3.2 Selectie populaties 8
3.3 Veldbezoek statusbepaling populaties 8
3.4 Veldbezoek beschermingsmaatregelen 8
4 SOORTBESCHRIJVINGEN ( h4.1 1,48 Mb) 9
4.1 Zadelsprinkhaan - Ephippiger ephippiger 9
4.2 Veldkrekel – Gryllus campestris 11
4.3 Veenmol – Gryllotalpa gryllotalpa 15
4.4 Blauwvleugelsprinkhaan - Oedipoda caerulescens 16
4.5 Moerassprinkhaan- Stethophyma grossum 19
4.6 Zoemertje - Stenobothrus lineatus ( h4.2 0,99 Mb) 22
4.7 Schavertje - Stenobothrus stigmaticus 22
4.8 Locomotiefje - Chorthippus apricarius 25
4.9 Zompsprinkhaan - Chorthippus montanus 26
4.10 Rosse sprinkhaan – Gomphocerippus rufus 29
5 MAATREGELEN TEN BEHOEVE VAN SPRINKHANEN h5 827 kB) 31
5.1 Inleiding 31
5.2 Kappen 31
5.3 Plaggen 32
5.4 Maaien 32
5.5 Begrazen 32
5.6 Evaluatie 32
6 GEBIEDSINDELING h6 179 kB) 35
7 NOORD-LIMBURG OOST h7 474 kB) 39
7.1 Populaties prioriteit 1 39
7.1.1 Mulderskop - zadelsprinkhaan 39
7.2 Populaties prioriteit 2 42
7.2.1 Heumense schans - veldkrekel 42
7.2.2 Mookerheide - veldkrekel en zadelsprinkhaan 42
7.2.3 Bergerheide - veldkrekel 44
7.2.4 Heuloërbroek - moerassprinkhaan 46
7.2.5 Bosserheide - veldkrekel 46
7.2.6 Rode Hoek - blauwvleugelsprinkhaan 48
7.2.7 Hamert - veldkrekel 48
7.2.8 Hamert - moerassprinkhaan 50
8 NOORD-LIMBURG WEST ( h8  287 kB) 51
8.1 Populaties prioriteit 1 51
8.1.1 Tienraijsche en Swolgenderheide - zompsprinkhaan 51
8.2 Populaties prioriteit 2 54
8.2.1 Tienraijsche en Swolgenderheide - veldkrekel en blauwvleugelsprinkhaan 54
8.2.2 Rouwkuilen - moerassprinkhaan 54
8.2.3 Castenrayse vennen - moerassprinkhaan 57
9 PEELVENEN h9 380 kB) 59
9.1 Populaties prioriteit 1 59
9.1.1 Boksloot - moerassprinkhaan 59
9.2 Populaties prioriteit 2 62
9.2.1 Paardekop - moerassprinkhaan 62
9.2.2 Mariapeel - moerassprinkhaan 64
9.2.3 De Groote Peel - moerassprinkhaan en zompsprinkhaan 66
10 MIDDEN-LIMBURG WEST ( h10 773 kB) 69
10.1 Populaties prioriteit 1 69
10.1.1 Kruispeel - moerassprinkhaan 69
10.1.2 Wijffelterbroek - zompsprinkhaan 73
10.1.3 Tungelerwallen - veldkrekel en blauwvleugelsprinkhaan 76
10.1.4 Schoorkuilen - moerassprinkhaan 79
10.1.5 De Banen - moerassprinkhaan 82
10.2 Populaties prioriteit 2 86
10.2.1 Kievitsloop - moerassprinkhaan 86
10.2.2 Weerterbos: Koolespeelke - moerassprinkhaan 88
10.2.3 Weerterbos: Brensbrug - moerassprinkhaan 88
10.2.4 Weerter- en Budelerbergen - veldkrekel 90
10.2.5 Boshoverheide - veldkrekel 91
10.2.6 Lauracomplex - veldkrekel 92
10.2.7 Wijffelterbroek - moerassprinkhaan 94
10.2.8 Krang - moerassprinkhaan 96
10.2.9 De Zoom - moerassprinkhaan 96
10.2.10 Grote Moost - moerassprinkhaan 99
10.2.11 Beegderheide - veldkrekel 100
10.2.12 Beegderheide - schavertje 102
11 MIDDEN-LIMBURG OOST (h11.1 330 kB) 103
11.1 Populaties prioriteit 1 103
11.1.1 Meinweg: Vogelreservaat - zadelsprinkhaan 103
11.1.2 Meinweg: Vlodrop-Station - blauwvleugelsprinkhaan 108
11.1.3 Meinweg: Crayhofweide - zompsprinkhaan 111
11.2 Populaties prioriteit 2 (h11.2 1,33 Mb) 114
11.2.1 Meinweg - veldkrekel 114
11.2.2 Melickerven - moerassprinkhaan 116
11.2.3 Landgoed Hoosden - moerassprinkhaan 116
11.2.4 Oude Leijgraaf - moerassprinkhaan 118
11.2.5 Broekje - moerassprinkhaan 120
11.2.6 Haeselaarsbroek - moerassprinkhaan 120
12 ZUID-LIMBURG NOORD (h12  452 kB) 123
12.1 Populaties prioriteit 1 123
12.1.1 Emplacement Susteren - blauwvleugelsprinkhaan 123
12.1.2 Breukberg - zompsprinkhaan 127
12.1.3 Schuttersveld - zompsprinkhaan 131
12.1.4 Brunssummerheide: Heikop - zadelsprinkhaan 134
12.2 Populaties prioriteit 2 137
12.2.1 Brunssummerheide - veldkrekel 137
13 ZUID-LIMBURG ZUID (h13  619 kB) 141
13.1 Populaties prioriteit 1 141
13.1.1 Kunderberg - zoemertje 141
13.1.2 Wrakelberg - zoemertje 145
13.1.3 Wrakelberg - locomotiefje 147
13.1.4 Rensberg - locomotiefje 151
13.1.5 Euverem - moerassprinkhaan 153
13.1.6 Curfsgroeve - blauwvleugelsprinkhaan 155
13.1.7 Bemelerberg & Winkelberg - schavertje 158
13.1.8 Bemelerberg & Winkelberg - veldkrekel 161
13.1.9 Emplacement Eijsden - blauwvleugelsprinkhaan 164
13.2 Populaties prioriteit 2 167
13.2.1 Schin op Geul - rosse sprinkhaan 167
14 OVERIGE SOORTEN EN POPULATIES (h14 124 kB) 171
15 CONCLUSIES (h15  129 kB) 173

16 LITERATUUR ( h16  137 kB)

177

BIJLAGEN ( bijlagen  157 kB)

BIJLAGE 1 Waarnemers Limburgse sprinkhanen en krekels 183
BIJLAGE 2 Voorbeeld ingevuld veldwerkformulier 185
BIJLAGE 3 Overzicht veldbezoeken 2002 187
BIJLAGE 4 Samenvatting maatregelen gebieden prioriteit 1 189
 
Pagina 1 van 2