Home > Insekten > Het bruin dikkopje

Het bruin dikkopje


Naamgeving
Nederlandse naam:  Bruin dikkopje
Latijnse naam:  Erynnis tages

  

Signalement
Kleur     De bovenzijde van de vleugel is donkerbruin met dunne grijsbruine dwarsbanden en langs de achterrand een rij kleine witte stippen. De onderkant is egaal bruin lichtbruin met onduidelijke lichte vlekken.

Waardplant

Gewone rolklaver

Bijzonder-heden


Een onopvallende vlinder  Met een vleugellengte van 13 mm behoort het bruin dikkopje tot de kleinere dagvlinders. Vliegend valt de vlinder nauwelijks op.


Verspreiding
Het bruin dikkopje is in Nederland nooit echt algemeen geweest, maar de soort kwam vroeger verspreid op de hogere zandgronden en in heel Limburg lokaal voor. Concentraties waren aanwezig in Twente, Drenthe, Noord- Brabant en Zuid-Limburg. Al vanaf 1925 is de soort achteruitgegaan. In 1960 was de soort uit alle bovengenoemde gebieden verdwenen, op Limburg na. De huidige Rode Lijststatus in Nederland is “ernstig bedreigd”. De twee kleine populaties die nu nog in Zuid-Limburg aanwezig zijn, bevinden zich op de Wrakelberg en op de spoorinsnijding van het miljoenenlijntje in Eys. Jaarlijks worden op deze vindplaatsen zelden meer dan twintig vlinders waargenomen.

Verschraling noodzakelijk
Het bruin dikkopje rust met samengevouwen vleugels zoals een nachtvlinder, vaak op grashoofdjes of verdorde bloemen. De gewone rolklaver komt door vrijwel heel Nederland algemeen voor, maar nauwelijks meer in geschikte schrale vegetaties. Als gevolg van verrijking door bemesting en voedingsstoffen uit de lucht, zijn open vegetaties met rolklaver zeldzaam geworden.

Om de vegetatie te verschralen is het noodzakelijk jaarlijks te maaien en het maaisel af te voeren. Daarbij dient altijd tussen de 10 en 25% van de vegetatie gespaard te worden voor de overleving van rupsen. In overleg met de Zuid Limburgse Stoomtrein Maatschappij (ZLSM) zijn delen van het spoortalud geselecteerd die een gunstige ligging hebben, waar de waardplant gewone rolklaver voorkomt of (potentieel) botanisch waardevolle kalkgraslanden. Vervolgens zijn deze taluds door medewerkers van de stichting IKL gemaaid. Komende winter gaan onze medewerkers ook zagen langs het emplacement van station Simpelveld. Dit botanisch zeer waardevolle emplacement wordt momenteel bedreigd door de schaduw en opslag van bomen. Deze opslag wordt verwijderd en de bosrand wordt teruggezet.

Al deze maai- en zaagwerkzaamheden zullen niet alleen het bruin dikkopje goed doen. Van het verschralingsbeheer en de hogere mate van zonsinval zullen vele ander insecten en ook kalkgraslandplanten profiteren.