In de afgelopen twee decennia is in Limburg enorm hard gewerkt als aan behoud en herstel van de authentieke boomgaarden met hoogstamfruit. In de periode 1989-2010 werden maar liefst 38.800 karakteristieke fruitbomen aangeplant door IKL. Een herstelactie die nergens zijn weerga kent. Lees meer achtergrondinformatie over deze actie.
Tot het midden van de jaren zestig waren de boomgaarden met een hoge stam van twee meter beeldbepalend voor het Zuid-Limburgse landschap. Doordat de boomkroon op twee meter begint, konden de Limburgse boomgaarden in Limburg vroeger als vee- en fruitweide gebruikt. Het merendeel van de recreanten die op pad gaan, realiseert zich nauwelijks dat vijftig jaar geleden het merendeel van de Zuid-Limburgse dorpen schuil ging achter de boomgaarden. In 1950 bestond het areaal aan hoogstam uit 15.000 ha: midden jaren tachtig was dit afgenomen tot 1900 ha. Veel boomgaarden zijn gerooid of hebben plaats gemaakt voor laagstam. Bovendien verdwenen er veel boomgaarden door de verstedelijking, aanleg wegen en andere ontwikkelingen in het landschap.
Al wandelend krijgend de deelnemers aan deze tochten een goede indruk van de boomgaarden en de inspanningen die IKL en plaatselijke bewoners verrichten voor het behoud van de hoogstam voor Limburg. Zo werkt de stichting IKL al 20 jaar aan het eerherstel van de boomgaarden. In totaal knapten professionele snoeiers van IKL in deze periode middels meer dan 1500 boomgaarden op. Aangezien de bomen niet het eeuwige leven hebben, plant IKL ook volop nieuwe bomen. De teller voor de aanplant van jonge bomen staat momenteel op 38.800 bomen. Een groot aantal boomgaarden is eveneens voorzien van hagen, met een totale lengte van 183 kilometer. Bovendien draagt IKL de zorg voor het onderhoud van de boomgaarden via cursussen ook over op eigenaren en vrijwilligers. Inmiddels volgden 2500 mensen snoeicursussen bij IKL.
Gaandeweg ontdekt de wandelaar de betekenis van de boomgaarden in het landschap. Tot voor veertig jaar terug waren de boomgaarden niet alleen bepalend voor de ruimtelijke beleving, maar evenzeer voor de Limburgse cultuur. Nagenoeg alle dorpen gingen schuil achter de groene gordels van de boomgaarden. Deze gaarden bepaalden in belangrijke mate ook het microklimaat en waren ook heel bepalend voor de handel en nijverheid: het stoken van stroop, de massale pluk van het fruit die wekenlang doorging, het veilingwezen en de karakteristieke plaatselijke fruitsoorten als de Herfstpeer van Geulle, Gronsvelder en Eijsdener Klumpkes, Reymerstokker kroonreinetten en Puther Dikke, maar natuurlijk ook de vlaai: zonder de verbondenheid van de mensen met de boomgaarden zou de Limburgse vlaai nooit zulk een hoge vlucht hebben kunnen nemen. Overigens zijn de bloesemtochten al een begrip uit de jaren vijftig.
Bloesemtochten 25 april
| Terworm (Heerlen): | 6 km. | Start bij Weltermolen, achter kerk van Welten (Heerlen) |
| Camerig-Epen (Gulpen Wittem ): | 7 km | Parkeren voorbij restaurant Buitenlust aan het Vijlenerbos |
| Mechelen (Gulpen-Wittem): | 7.5 km | PII bij de Heerenhofweg (achter de kerk) in Mechelen |
| Vijlen (Vaals): | 8 km | Start parkeerplaats Pastorijweg in Vijlen |
| Sint Geertruid (Margraten): | 8 km | Start bij de kerk aan de Julianaweg |
| Eckelrade (Margraten): | 8 km | Start tegenover de kerk in Eckelrade |
| Slenaken (Gulpen-Wittem): | 8 km | Start tegenover de kerk in Slenaken |
Alle wandeltochten (gratis) beginnen om 14.00 uur. Wandelschoenen aanbevolen. Meer informatie : http://www.bloeseminlimburg.nl/
De wandel en fietsroutes langs de mooiste boomgaarden van Zuid-Limburg staan ook beschreven in het handzaam boekje Hoogstamroutes Zuid-Limburg. De boekjes zijn voor € 7.50 te koop bij de Limburgse VVV kantoren.
Meer informatie stichting IKL : 0475 - 38 64 30
