Vele vrijwilligers gaan ‘s morgens en ’s avonds op pad om de amfibieeën over drukke wegen te helpen.
Bij het IVN Kerkrade zet het echtpaar Vaessen zich al 25 jaar belangeloos in om zoveel mogelijk padden veilig de weg over te helpen. In deze periode hebben zij en de andere vrijwilligers bijna 21.000 padden overgezet op twee locaties. En daarnaast nog talloze (beschermde) salamandersoorten en bruine en groene kikkers.
Naast de vrijwilligers in Kerkrade staan nog zo’n 200 mensen, verenigd in 22 overzetgroepen weer in de startblokken om dit jaar zoveel mogelijk amfibieën over te zetten. Na een gedegen voorbereiding gaan ze aan de slag. Ze rapen de overstekende dieren van de weg en zetten ze veilig aan de overzijde.
Ze doen dit door automobilisten te waarschuwen met borden die (mogelijk) van gemeentewege geplaatst zijn. Of ze plaatsen met hulp buurtbewoners of gemeente een plastic scherm dat kikkers, padden en salamanders tegen houdt, die vervolgens in een in de grond gegraven emmer vallen. Deze emmers worden door de vrijwilligers dagelijks geleegd, waarna de amfibieën ongedeerd en veilig hun weg kunnen voortzetten. Het komt ook voor dat vrijwilligers zich inspannen voor het plaatsen van paddentunnels en een tijdelijke afscherming. Meestentijds gebeurt dit in nauw overleg met de gemeente en stichting Instandhouding Kleine Landschapselementen in Limburg. IKL.
De paddentrek
Na een lange winterslaap op een vorstvrije plek, trekken padden, kikkers en salmanders bij de stijging van de temperatuur en luchtvochtigheid naar water waar ze hun eieren kunnen afzetten. Deze trek naar het voortplantingswater valt op vanwege het massale karakter heeft. Op de geur van algen en slijk gaan ze op zoek naar de plek van hun voortplanting. De gewone pad is daarbij een langzame gast die wisselend stilzit en zich dan weer over kleine afstanden verplaatst. Het oversteken van een verkeersweg van zeven meter breed kan op die manier wel een kwartier duren. Bovendien blijven ze ook nog eens minutenlang zitten als ze beschenen worden door autolampen, waardoor ze nog meer risico’s lopen om overreden te worden.
Nadat de dieren hun eieren hebben afgezet in eiklompjes (kikkers), snoeren (padden) of tussen waterplanten (salamanders) trekken de amfibieën in verschillende richting weg. Dat gebeurt overigens op een minder massale en dus opvallende wijze. Het aantal verkeerslachtoffers valt hierdoor minder op.
Naast het ijveren voor een nieuwe paddenpoel, gaan vrijwilligers ook wel eens zelf over tot de aanleg van een voortplantingswater. Daarbij komt het voor dat ze het zelf doen of de hulp of steun inroepen van de gemeente of de stichting IKL.
Doordat de meeste vrijwilligersgroepen nauwgezet de trekbewegingen volgen en die ook in kaart brengen, is inmiddels al het nodige bekend over de aantallen padden, kikkers en salamanders die jaarlijks op die plek oversteken. Het IKL maakt jaarlijks een verslag op van de gegevens die de groepen insturen.
Jong geleerd…
Ook voor de jeugd is dit een buitengewoon leerzame activiteit. Ze komen rechtstreeks in aanraking met levende dieren. Ze worden op actieve wijze betrokken bij dit beschermingswerk en krijgen ook oog voor het belang en de betekenis van voortplantingswateren in de directe omgeving. Een directere manier om kennis te maken met de natuur in je eigen buurt is bijna niet denkbaar. Bij de overzetactiviteiten zijn bijna 80 kinderen in touw en veel overzetgroepen benaderen scholen om groepen kinderen een leerzame en leuke morgen te bezorgen, doordat de kinderen meehelpen met overzetten.
Help mee
Omdat vele handen het werk lichter maken is bij de meeste paddenoverzet-groepen versterking altijd welkom. Heeft u ook zin om amfibieën te beschermen en wilt u meer leren over deze dieren dan kunt u zich opgeven als vrijwilliger.
Als er geen groep actief is, maar wel een locatie bekend is waar veel padden het slachtoffer worden van het verkeer, kunt u ook zelf een groep beginnen.
Kijk op Paddenoverzetgroepen Limburg voor een overzetgroep in uw buurt en neem voor meer informatie of aanmelding contact op met stichting IKL, 0475-386430.
