Bloesem in Limburg

22-6-2012

Periodiek onderhoud blikvangers Urdal

Vijf hoogstamboomgaarden in het landschapspark Urdal tussende gemeente Stein en Elsloo worden komende week gesnoeid door medewerkers van IKL-Limburg. Het gaat om de zomersnoei van 130 fruitbomen die zes jaar geleden geplant zijn door de gemeente. Het gebied rond de voormalige waterzuivering is een bekend leefgebied voor de das. Deze dieren maken in de nazomer dankbaar gebruik maakt van het valfruit in de boomgaarden. Het periodiek onderhoud van de fruitbomen gebeurt in opdracht van de gemeente Stein.

Op weg naar een bloeiende Euregio

Vertegenwoordigers van de stadsbesturen Aken, Luik en Maastricht hebben dinsdag 6 december 2011 samen met gedeputeerde Lebens en andere bestuurders uit Nederlands en Belgisch Limburg, Wallonië en de Duitstalige Belgisch Provincie een Vriendenboomgaard aangelegd in Cottessen, gemeente Vaals. De aanleg van de Vriendenboomgaard vond plaats op initiatief van de stichting IKL die in het kader van Maastricht Culturele Hoofdstad 2018 een verkenning aanleverde voor de landschappelijke en cultuurhistorische potentie van het bijzonder landschap van de Euregio. De aanplant van de vriendenboomgaard is tevens de aftrap voor een symbolisch bloesemlint door de Euregio.

In Zuid-Limburg start IKL met de aanleg van nieuwe landschappelijke verbindingen naar de verspreid gelegen hoogstamboomgaarden rond de dorpen, boerderijen en andere prominente culturele erfgoederen. In Duitsland wordt deze uitdaging opgepakt door de NABU-Aachen. In België tekenen het Regionaal Landschap Haspengouw-Voeren, Kempen-Maasland en De Winning voor de uitvoering. Deze organisaties gaan de komende jaren eensgezind werken aan het betrekken van de bewoners van de Euregio – van jong tot oud – bij het cultuurlandschap en de groene, omringende ruimte. Hiervoor gaan de partners diverse belevingsactiviteiten opzetten.

Drietrapsraket
Het bloesemlint in Limburg wordt in drie etappes opgezet en uitgevoerd. Na de start van de aanleg van de vriendenboomgaard in Cottessen, wordt in het voorjaar 2012 begonnen met de aanplant van een grote, gevarieerde hoogstamboomgaard bij Kasteel Vaeshartelt in Maastricht. In het najaar van 2012 gaat de schop in de grond voor een boomgaard bij Terworm in de Parkstad Heerlen, waarna er een symbolisch lint geprojecteerd wordt naar de boomgaard bij de Ophovenerhof in de gemeente Sittard-Geleen. Door deze twee rondes aan elkaar te klinken worden de steden in de Euregio, die zich gezamenlijk kandideren voor de titel Maastricht Culturele Hoofdstad 2018 met elkaar verbonden. Het derde deel van de drietrapsraket bestaat uit de voortzetting van het bloesemlint naar het in Noord-Limburg gelegen Horst aan de Maas. De aanplant van een vriendenboomgaard in Horst vindt in 2013 plaats, waarna het bloesemlint nog verder doorgetrokken wordt in Noord-Limburg.

IKL organiseert groene bruggen
De basisgedachte voor het bloesemlint komt voort uit de missie van IKL Limburg: het organiseren van groene bruggen, tussen de bewoners en andere voor het landschap verantwoordelijke partijen. Bij het ontwerp en de aanleg van een bloesemend parelsnoer betrekt IKL burgers, dorpsraden, gemeenten en ondernemers, zoals ze dat ook doet bij de instandhouding en de beleving van het cultuurlandschap. De verbintenissen vinden onder meer plaats door diverse projecten die gericht zijn op burgerparticipatie en andere ‘handen uit de mouwen’ -projecten. De aangelegde bloesemlinten lenen zich naar verwachting heel goed voor diverse mediale feuilletons, zoals een BloesemParade ( voorjaar 2012 in de gemeente Eijsden-Margraten, themaroutes, Ommetjes, Met Fruit er op uit-activiteiten en de door de IKL ontwikkelde Dorpen in het Groen-aanpak.

Verhaallijnen landschap Maastricht Culturele Hoofdstad In opdracht van de stichting Maastricht Culturele Hoofdstad 2018 formuleerde IKL dit voorjaar vijf verbindende en inspirerende verhaallijnen voor de verdere uitwerking van de culturele biografie die gebruikt kunnen worden voor het programma van het Bidbook Maastricht Culturele Hoofdstad. Onderscheidend voor de Euregio is de vormende kracht van het water; de rivieren, beekjes en beekdalen vormen met de hellingen de ecologische en landschappelijke structuur. Verder is de enorme rijkdom aan bodemschatten kenmerkend voor de Euregio met de daarbij gepaard gaande delfstofwinning. Het gebied is voorts al eeuwen een kruispunt van culturen, talen en religies. Overal kunnen betekenisvolle plekken in het landschap worden aangewezen. Van kloosters tot heilige bronnen en veldkruizen: het zijn zaken die onze aandacht meer dan waard zijn en niet alleen omdat buitenstaanders hiervan gecharmeerd zijn. Een vierde verhaallijn kan gevonden worden in de vele verbindingen: van de holle wegen tot de A2 tot de Via Belgica of de boomgaarden die via bloesemlinten met elkaar verbonden zouden kunnen worden. Ten slotte vestigt IKL ook nog de aandacht voor het landschap als voortbrenger van voedsel. ‘De Euregio levert prachtige streekproducten die rechtstreeks voortkomen uit dit landschap. Voor een belangrijk deel bepaalt voedsel ook onze omgang met en de inrichting van ons landschap. Het probleem is wel dat de relatie tussen voedsel en landschap steeds meer uit zicht raakt. We kennen nog steeds de kleinschalige ontginningspatronen uit de middeleeuwen met graften, maar hebben ook te maken met de grote open landbouwenclaves’. IKL denkt dat ze met haar aanpak de verbroken samenhang tussen landelijk gebied, landbouw en voedsel kan herstellen.

Bekijk hier:

- een reportage van L1

- een Via 2018: Op weg naar een bloeiende Euregio

- 'Bloesemlint door de euregio' (Dagblad De Limburger 7-12-2011)

- Aanplant vriendenboomgaard (Zondagsnieuws 11-12-2011)

Meer informatie : stichting IKL 0475 – 386 430

6-12-2011

 

Op weg naar een bloeiende Euregio

Vertegenwoordigers van de stadsbesturen Aken, Luik en Maastricht hebben dinsdag 6 december samen met gedeputeerde Lebens en andere bestuurders uit Nederlands en Belgisch Limburg, Wallonië en de Duitstalige Belgisch Provincie een Vriendenboomgaard aangelegd in Cottessen, gemeente Vaals. De aanleg van de Vriendenboomgaard vond plaats op initiatief van de stichting IKL die in het kader van Maastricht Culturele Hoofdstad 2018 een verkenning aanleverde voor de landschappelijke en cultuurhistorische potentie van het bijzonder landschap van de euregio. De aanplant van de vriendenboomgaard is tevens de aftrap voor een symbolisch bloesemlint door de Euregio.

In Zuid-Limburg start IKL met de aanleg van nieuwe landschappelijke verbindingen naar de verspreid gelegen hoogstamboomgaarden rond de dorpen, boerderijen en andere prominente culturele erfgoederen. In Duitsland wordt deze uitdaging opgepakt door de NABU-Aachen. In België tekenen het Regionaal Landschap Haspengouw-Voeren, Kempen-Maasland en De Winning voor de uitvoering. Deze organisaties gaan de komende jaren eensgezind werken aan het betrekken van de bewoners van de Euregio – van jong tot oud – bij het cultuurlandschap en de groene, omringende ruimte. Hiervoor gaan de partners diverse belevingsactiviteiten opzetten.

Drietrapsraket
Het bloesemlint in Limburg wordt in drie etappes opgezet en uitgevoerd. Na de start van de aanleg van de vriendenboomgaard in Cottessen, wordt in het voorjaar 2012 begonnen met de aanplant van een grote, gevarieerde hoogstamboomgaard bij Kasteel Vaeshartelt in Maastricht. In het najaar van 2012 gaat de schop in de grond voor een boomgaard bij Terworm in de Parkstad Heerlen, waarna er een symbolisch lint geprojecteerd wordt naar de boomgaard bij de Ophovenerhof in de gemeente Sittard-Geleen. Door deze twee rondes aan elkaar te klinken worden de steden in de Euregio, die zich gezamenlijk kandideren voor de titel Maastricht Culturele Hoofdstad 2018 met elkaar verbonden. Het derde deel van de drietrapsraket bestaat uit de voortzetting van het bloesemlint naar het in Noord-Limburg gelegen Horst aan de Maas. De aanplant van een vriendenboomgaard in Horst vindt in 2013 plaats, waarna het bloesemlint nog verder doorgetrokken wordt in Noord-Limburg.

IKL organiseert groene bruggen
De basisgedachte voor het bloesemlint komt voort uit de missie van IKL Limburg: het organiseren van groene bruggen, tussen de bewoners en andere voor het landschap verantwoordelijke partijen. Bij het ontwerp en de aanleg van een bloesemend parelsnoer betrekt IKL burgers, dorpsraden, gemeenten en ondernemers,zoals ze dat ook doet bij de instandhouding en de beleving van het cultuurlandschap. De verbintenissen vinden onder meer plaats door diverse projecten die gericht zijn op burgerparticipatie en andere ‘handen uit de mouwen’ -projecten. De aangelegde bloesemlinten lenen zich naar verwachting heel goed voor diverse mediale feuilletons, zoals een BloesemParade (komend voorjaar in de gemeente Eijsden-Margraten, themaroutes, Ommetjes, Met Fruit er op uit-activiteiten en de door de IKL ontwikkelde Dorpen in het Groen-aanpak.

 

Verhaallijnen landschap Maastricht Culturele Hoofdstad In opdracht van de stichting Maastricht Culturele Hoofdstad 2018 formuleerde IKL dit voorjaar vijf verbindende en inspirerende verhaallijnen voor de verdere uitwerking van de culturele biografie die gebruikt kunnen worden voor het programma van het Bidbook Maastricht Culturele Hoofdstad. Onderscheidend voor het Euregio is de vormende kracht van het water; de rivieren, beekjes en beekdalen vormen met de hellingen de ecologische en landschappelijke structuur. Verder is de enorme rijkdom aan bodemschatten kenmerkend voor de Euregio met de daarbij gepaard gaande delfstofwinning. Het gebied is voorts al eeuwen een kruispunt van culturen, talen en religies. Overal kunnen betekenisvolle plekken in het landschap worden aangewezen. Van kloosters tot heilige bronnen en veldkruizen: het zijn zaken die onze aandacht meer dan waard zijn en niet alleen omdat buitenstaanders hiervan gecharmeerd zijn. Een vierde verhaallijn kan gevonden worden in de vele verbindingen: van de holle wegen tot de A2 tot de Via Belgica of de boomgaarden die via bloesemlinten met elkaar verbonden zouden kunnen worden. Ten slotte vestigt IKL ook nog de aandacht voor het landschap als voortbrenger van voedsel. ‘De Euregio levert prachtige streekproducten die rechtstreeks voortkomen uit dit landschap. Voor een belangrijk deel bepaalt voedsel ook onze omgang en de inrichting van ons landschap. Het probleem is wel dat de relatie tussen voedsel en landschap steeds meer uit zicht raakt. We kennen nog steeds de kleinschalige ontginningspatronen uit de middeleeuwen met graften, maar hebben ook te maken met de de grote open landbouwenclaves’. IKL denkt dat ze met haar aanpak de verbroken samenhang tussen landelijk gebied, landbouw en voedsel kan herstellen.

 

Bekijk hier:

- een reportage van L1

- een artikel van Via2018

- 'Bloesemlint door de euregio' (Dagblad De Limburger 7-12-2011)

- Aanplant vriendenboomgaard (Zondagsnieuws 11-12-2011)

 

 

Meer informatie : stichting IKL 0475 – 386 430

 

 

Tuinen van landgoed Vaeshartelt Centrum SlowFoodlandschap 21ste eeuw

Met de aanplant van een ‘Limburgse Bellefleur’, een appelboom in de ‘Tuinen van Vaeshartelt’ door gouverneur Theo Bovens op dinsdag 3 april is het eerherstel van de historische buitenplaats in de Maastrichter landgoederenzone in een nieuwe fase gekomen.

Met veel elan werken diverse partijen in èn rond de Tuinen van Vaeshartelt aan het herstel van de verbinding tussen mensen, voedsel en landschap. Het is de bedoeling dat hier straks in de landgoederenzone op de warme, waterrijke kruising van Geul en Maasdal een hoogwaardig SlowFood-Landschap van de 21ste eeuw kan worden beleefd en uitgedragen. Door de aanleg van een indrukwekkende hoogstamboomgaard – een nieuwe parel in de reeks van bloesemlinten - kan straks ook het immaterieel erfgoed van de streek uitgedragen worden.

Herstel oude luister
In de afgelopen jaren heeft de stichting Ithaka, de eigenaar van Vaeshartelt weer diverse percelen aan het luisterrijke landgoed kunnen toevoegen. Komend jaar worden die gronden onder meer getransformeerd tot plantages met zacht fruit, kruidentuinen en borders met eetbare bloemen. Verder komt er op het landgoed een tuin van ‘vergeten groenten’. Een van de pronkstukken in dit geheel is het eerherstel van de voormalige fruitgaard van Vaeshartelt.

Fruitensemble
Met het oog op de voormalige grandeur van de buitenplaats Vaeshartelt legde IKL-Limburg recent een behoorlijk grote bongerd met karakteristieke fruitbomen aan. Een twintigtal oude appelbomen zullen op stijlvolle wijze ingepast worden in de jonge boomgaard. In dit karakteristiek fruitensemble staan allerlei oude rassen met ronkende namen. Het gaat dan om kersen als de Bigarreau Napoleon, Basterddikke, Eysdener, Merton Premier, Bourtoulse en de Pater van Mansveld naast pruimenbomen als de Blonde Belge, Reine Claude, Sjweikeser Rèngelaotte, monsieur Hatif. In de sfeer van appelbomen zijn er bomen geplant als de Ossenkop, Eijsdener en Gronsvelder Klumpke, Princes Noble en Reijmerstokker Kroonreinette. Verder wordt het geheel opgesierd met peren die evenzeer heel divers zijn in benaming, vorm en vruchtdracht. Daarbij gaat het onder meer om Bongerkes, Kelmonder Grijskes en de Zoete Brederode, een stoofpeer.

Voor vrienden, vreemden en verwanten’
De laatste boom, de 183’ste, een Limburgse Bellefleur is dinsdag om 17.00 uur geplant door de Commissaris van de Koningin en daarmee is een nieuwe cirkel rond. In 1841 werd het 118 ha grote landgoed in opdracht van Koning Willem II door Petrus Regout aangekocht. Overigens bezocht Willem II dit kroondomein van de Oranjes slechts twee maal, waarna Regout het na diens dood in 1851 weer terugkocht. Aanvankelijk als buitenverblijf, later werd dit zijn permanente woondomicilie en ging hij over tot de aanleg van een reeks indrukwekkende lusthoven die openstonden ‘voor vrienden, vreemden en verwanten’. De landgoederen lagen middenin het agrarisch landschap dat toen rechtstreeks de stad voedde.

Bewoners betrekken
Met de aanleg van de lusthoven in het toekomstig SlowFood-landschap wordt een concrete invulling gegeven aan een verdere stedelijke oriëntatie op het voedsellandschap van de 21ste eeuw. In toenemende mate wordt het belang onderkend van het betrekken van bewoners van de stad en het platteland bij het lees- en beleefbaar houden van het landschap, de natuur en het erfgoed en de verbinding met lokaal voedsel.

Bloesemlint
De aanleg van de Tuinen van Vaeshartelt is niet alleen een nieuwe mijlpaal in de restauratie van het landgoed. Het is tevens een nieuwe parel aan de kroon van ‘Bloesemlinten’ die door IKL en andere groene bruggenbouwers in het kader van een bloeiende euregio aangelegd worden.

De aanleg van de boomgaard is deels mogelijk met steun van Europa voor de ontwikkeling van het platteland. IKL werkt met de samenleving heel gericht aan de staat en het verhaal van het cultuurlandschap in Limburg. Vanaf 1989 spant IKL zich met grondeigenaren en andere partijen in voor het opknappen en aanleggen van de voor Limburg beeldbepalende boomgaarden. Inmiddels zijn meer dan 30.000 oude fruitbomen hersteld en meer dan 40.000 bomen geplant.

De boomgaard van Vaeshartelt kan in het kader van Maastricht Culturele Hoofdstad 2018 een cruciale rol spelen. Met name waar het gaat om de verbinding van de streekgebonden vruchten en de hierbij behorende gastronomie met natuur en landschap en de samenleving waar creatieve ondernemers zich inzetten voor het herstel van de oude luister en grandeur van cultuurhistorische parels. In dit opzicht kan het landschap fungeren als decor voor tal van activiteiten en een keur van evenementen.

De aansprekende aanplant van de Limburgse Bellefleur, een voor deze streek karakteristiek appelras, door gouverneur Bovens staat dan ook symbool voor het begin van een nieuw lente met bloesemlinten door het Euregionale landschap van Maas en Rijn.

 

Lees verder:

Achtergrond bij SlowFoodLandschap Landgoederenzone Maastricht

Kaarten van de Landgoederenzone

 

 

 

 

Voor meer informatie: stichting IKL 0475-386430