De stichting IKL besteedt veel zorg aan het behoud van de hoogstamboomgaarden in Limburg. Naast het opknappen van bestaande bomen heeft de stichting inmiddels meer dan 20.000 nieuwe bomen geplant.
De hoogstamfruitbomen die door de stichting IKL geplant worden zijn steeds voorzien van een boomkast ter bescherming tegen het grazende vee. Verder verzorgt de stichting gedurende drie seizoenen de nazorg aan de bomen en boomkasten. Na deze eerste drie jaar is de eigenaar zelf verantwoordelijk voor het verdere onderhoud.
In de loop der jaren is de stichting IKL steeds blijven zoeken naar verbetering van de boombescherming. Dit heeft geleid tot het gebruik van verschillende soorten materiaal. In het verleden werd gebruik gemaakt van grootmazig schapengaas. In de praktijk blijkt echter vaak dat het schapengaas niet afdoende bescherming biedt tegen schapen en rundvee. Zij drukken het buigzame gaas tot dichtbij de stam en vreten vervolgens aan de bast. Is dit het geval dan kan vraatschade voorkomen worden door de boomkast extra te omwikkelen met kippengaas.
Onderkant kast
De onderzijde van het beschermende gaas wordt steeds op ongeveer 15 centimeter van de grond geplaatst. Dit om het vrijhouden van de stamvoet van begroeiing mogelijk te maken. Vaak is deze opening echter voor het vee voldoende om de stamvoet aan te vreten. Vooral geiten en schapen, maar soms ook runderen zullen goed hun best doen om bij de stam te geraken. De PVC- manchet biedt hiertegen weinig of geen bescherming. Het vee heeft vrij snel in de gaten dat ze de manchet met hun neus weg kunnen schuiven. Indien geiten of schapen grazen wordt dan ook aangeraden een extra bescherming aan te brengen rond de stamvoet. Dit kan in de vorm van stevig gaas dat eventueel weggenomen kan worden tijdens het wieden.
PVC-boommanchet
De PVC-boommanchet dient na vier tot vijf jaar verwijderd te worden. Dit om ingroeien van de manchet in de bast te voorkomen. Bovendien is de manchet een overwinteringsplek voor bloedluis. Ook bestaat onder de manchet verhoogde kans op vruchtboomkanker, als er slechts weinig ruimte meer vrij is tussen stam en manchet.
Boomband
De boomband dient jaarlijks gecontroleerd te worden op ingroeien in de stam. Is dit het geval dan dient de boomband ruimer gemaakt of in zijn geheel verwijderd te worden. Als de boomband verwijderd is moet wel gecontroleerd worden of de boom bij stevige wind niet beschadigd wordt doordat hij schuurt tegen de boomkast.
Boomstam blijvend beschermen
Op een leeftijd van ongeveer 20 jaar zal de boomstam zo dik zijn dat hij in sommige gevallen niet meer binnen de boomkast past. Toch is het zaak de boomstam blijvend te beschermen. De praktijk wijst uit dat ook oudere bomen binnen enkele dagen vernield kunnen worden door het grazende vee. De boomstam kan beschermd worden door bijvoorbeeld een fijnmazige betonmat. Sinds 1996 maakt de stichting IKL gebruik van dit materiaal. Deze kan dus later, weliswaar ontdaan van de boompalen, verder als bescherming dienst doen.
