De zandhagedis en gladde slang in Limburg zijn gebaat het open houden van de heide. Beide reptielen leven bij voorkeur in de randen van heideterreinen. Door het tegengaan van vergrassing, verbossing, overbegrazing of versnippering kunnen de levenskansen voor deze bedreigde diersoorten toenemen.

Dat stelt Bureau Natuurbalans-Limes Divergens BV in ‘Zandhagedis en Gladde Slang in Limburg’, Actieplan 2006-2010. Zij hebben dit plan opgesteld in opdracht van de provincie Limburg en de stichting IKL. Het plan beschrijft de kwaliteit van de huidige leefgebieden in de provincie Limburg en concrete maatregelen die voor het behoud van deze reptielen getroffen kunnen worden.

De zandhagedis en gladde slang behoren in Limburg tot de bedreigde reptielen. Het aantal leefgebieden is in de laatste vijftig jaar behoorlijk afgenomen. Daarnaast is de kwaliteit van de gebieden ook niet altijd voldoende. Voorkeursleefgebieden van deze dieren zijn de randzones van heideterreinen. Deze groeien dicht met gras of bomen en struiken. Daarnaast blijkt de aanwezigheid van grazers in bepaalde gebieden niet gunstig voor deze dieren. Ook de versnipperde ligging van de leefgebieden zonder verbindingszones is een verklaring voor de achteruitgang van de gladde slang en zandhagedis.

Maatregelen
• heidebeheer
• bos- en bosrandenbeheer
• bermbeheer

Voorgestelde maatregelen uit het plan al her en der uitgevoerd
Zo is de stichting IKL in opdracht van ProRail medio november 2006 begonnen met het verwijderen van prunus, opslag van amerikaanse eik, inlandse eik en grove den langs de IJzeren Rijn, nabij de parkeerplaats bij het Elfenmeer, gemeente Roerdalen. Hierdoor ontstaan gevarieerde open plekken die kunnen gaan fungeren als schakel in de verbindingszone voor beide soorten tussen diverse heiderestanten binnen en rondom het Meinweggebied. Tevens wordt hiermee het leefgebied van verschillende warmteminnende soorten verbeterd zoals verschillende soorten sprinkhanen en krekels en de groeiplaats van de hier voorkomende uiterst zeldzame Echte guldenroede, uitgebreid.

In januari  2007 start IKL op de Luzenkamp in Roerdalen in opdracht van de gemeente met de verbetering en uitbreiding van het leefgebied van deze bedreigde reptielen. Hiervoor worden bomen gekapt onder de hoogspanningsleiding in het bosgebied. Naast de reptielen profiteren ook diverse vlinders en sprinkhanen van deze beheersmaatregel.

Planning
• opstellen uitvoeringsprogramma’s voor beheer kernleefgebieden 2006-2010
• voorlichting 2006-2008
• Programma beheer 2006-2010
• monitoring en veldonderzoek

Het Actieplan Hieronder kunt u het Actieplan zandhagedis en gladde slang bekijken of downloaden. Het is in delen te downloaden, dit in verband met de grootte van het rapport.