De zicht- en herkenbaarheid van 22 historische elementen en archeologische en aardkundige terreinen wordt verbeterd door de stichting IKL. De terreinen liggen verspreid over heel Limburg. Het gaat om zeventien archeologische objecten als boerenschansen, een fort en kanaal uit de 80-jarige oorlog, een landweer, kasteelruïne en een vijftal gebieden die uit aardkundig oogpunt van belang zijn, zoals profielwanden en groeves. Na verwijdering van de begroeiing kan men op deze plekken de geologische geschiedenis en de wijze van delfstofwinning aflezen. Bovendien worden in Spaubeek en Echt-Susteren ommetjes gemarkeerd die langs een aantal terreinen voeren die in aardkundig opzicht van belang zijn.
| Arcen - Velden, Fort Hazepoot en Fossa Eugenia |
|
Dit dubbelfort met ravelijn, voorschans en een kanaal is in 1630 aangelegd om het kanaal (fossa Eugenia) te beschermen en steekt ver boven de omgeving uit. Het fort is in het verleden al door IKL onder handen genomen, maar wordt nu nog verder zichtbaar gemaakt. |
|
Helden, Landweer Keuperheide |
| De laatmiddeleeuwse landweer die in oorsprong tussen de Maas en het noordelijk gelegen moerasgebied lag, is momenteel nog maar voor kleine delen zichtbaar. De landweer bestaat uit een ruim 1m hoge zandwal met een brede greppel en verscheidene struikelgaten ernaast. |
| Mook - Middelaar, Heumerschans en Mookerschans |
| Beide schansen op de Mookerheide zijn vermoedelijk in de 2de helft van de 17 de eeuw opgeworpen. De Heumensche schans heeft de vorm van een 5-puntige ster terwijl de Mookerschans vierkantig van vorm is met (al dan niet halve) bastions op de hoeken. De schansen zijn zwaar begroeid en hebben geleden onder de tand des tijds, maar zijn door de hoge wallen en de nog aanwezige grachten nog herkenbaar. |
| Beesel, Schans Bussereind en Romeinse nederzetting Solberg |
| In Bussereind liggen diverse laatmiddeleeuwse schansen. Schansen zijn een soort omgrachte en/of omwalde vluchtplaatsen. Doorgaans liggen deze schansen in natte gebieden of is het grachtenstelsel aangesloten op een watervoerende beek of rivier. Van het terrein aan de Solbergweg werd vermoed dat er een Romeinse villa uit 2de-3de eeuw n.Chr. was gelegen. Onderzoek toonde aan dat er geen stenen bewoning heeft plaatsgevonden, maar eerder een kleinere nederzetting met houtbouw. |
| Echt - Susteren, Rondje Echt - Dieteren |
| Realiseren van een aardkundig/cultuurhistorische wandeling om het publiek te informeren over de geologische en aardkundige verschijnselen in het gebied en hun toepassingen door de mens. De wandeling loopt onder meer langs tichelgaten, ontzandingen, een oude trambaan, bolle akkers, oude Maasmeanders/geulen, een motte bij Dieteren en een schans in de Doort. |
| Echt - Susteren, Schans de Doort |
| Niet ver van kasteelterrein ’t Slötje ligt in het natuurgebied De Doort een laatmiddeleeuwse schans. Deze schans is nog zichtbaar in het landschap, maar wordt bedreigd door de aanwezige bebossing. |
| Roerdalen, Walburcht |
| Dit object lig op een zandig schiereiland tussen de Roode beek en een nevenbeek. Het is een terrein met een grachten- en wallencomplex dat op Nederlands grondgebied bijna niet meer zichtbaar is. Het Duitse gedeelte van het complex is nog wel veel beter bewaard en zichtbaar. |
| Roermond, Schans Haambroek |
| In het moerassig Haambroek is in de Late Middeleeuwen een schans aangelegd. Deze ovaalvormige vluchtheuvel wordt doorsneden door een droge gracht. De twee helften worden omgeven door een diepe droge gracht. |
| Beek / Schinnen, Aardig Rondje Spaubeek |
| Het is een thematische rondwandeling die de thema’s geologie en cultuurhistorisch grondgebruik in de directe omgeving van Spaubeek (gemeente Beek) verbind. Het rondje is gemeenteoverschrijdend en verbindt de beide delen van de gemeente Beek die door de autoweg zijn gescheiden. |
| Valkenburg, Groeve Sangen |
| Deze groeve heeft een profielwand met Kunrader kalksteen. Deze kalksteen werd al voor de Romeinen gebruikt voor de bemesting van grond. Later werd het gebrand en gebruikt als metsel en pleisterkalk. De hardere stenen werden gebruikt als bouwmateriaal. |
| Eijsden, Graft Gronsveld |
| Direct naast de graft (begroeide hellingknik) ligt een Romeinse villa met grafveld. De wortels van de begroeiing kunnen bij storm (windworp), het in de ondergrond aanwezige bodemarchief van dit archeologisch terrein zwaar beschadigen. Graften voorkomen bodemerosie en zijn herkenbaar als een steile terrasrand in het landschap. |
| Gulpen - Wittem, Ontsluiting profielwand Osebosch |
| In de berm van de weg bevindt zich een 2m hoge profielwand met verkiezelde kalksteen. De profielwand wordt opgeschoond. |
| Maastricht, Groeve Fallenberg en groeve Theunissen |
| De groeve Fallenberg wordt gebruikt door vleermuizen en is dus niet toegankelijk voor bezoek. Grote essen boven de ingangen van beide groeves vormen een ernstige bedreiging. |
| Margraten, Groeve Banholt |
| In deze oude grindgroeve is een zes meter hoge profielwand met pleistocene Maasafzettingen herkenbaar. Deze grindgroeve werd in het Neolithicum (ca. 7500 – 4000 jaar geleden) ook al gebruikt voor de winning van vuursteen. Diverse vuursteenateliers zijn bij onderzoeken aangetroffen. |
| Nuth, Kasteelheuvel Wijnandsrade |
| Tussen het huidige kasteel Wijnandsrade en een oude kerk ligt een zes meter hoge omgrachte kasteelheuvel. Deze heuvel was vermoedelijk in de 12de eeuw bewoond. Boven de kasteelheuvel staan een aantal forse bomen die de nog aanwezige fundamenten bedreigen. |
| Onderbanken, Vier schansen: schans aan de Ruscher, schans Ruscherleen, de Vijfsprongschans en schans Vossenberg |
| De Schinveldse bossen herbergen verschillende laatmiddeleeuwse schansen. Het waren vluchtoorden die in het laaggelegen brongebied van de Ruscherbeek aangelegd zijn. Het zijn grote plekken op wat hoger gelegen gebieden in het bos die nog steeds duidelijk omgeven zijn door een aarden wal en een brede gracht. |
| Simpelveld, Kasteelterrein Bocholtz |
|
Kasteel De Bongerd is gebouwd in de 16de eeuw, opgetrokken met baksteen en speklagen. Er staat nu nog een wat vanhet oorspronkelijke kasteel: een ronde toren, een zij- en ingangsvleugel. Wat rest is een begroeide ruïne. Door de begroeiing weg te halen kan het kasteel in volle omvang beleefd worden. |
| Stein, De Motte van Stein |
| Deze motte ligt tussen het Juliankanaal, de A2 en de kern van Stein ingeklemd. Het is een kasteelheuvel met een zware donjon, een weermuur en de resten van woonvleugels en voorburcht. Het kasteel dateert uit de 13de eeuw en werd bewoond door de heren van Stein. |
Het project Aardig Verleden wordt mede mogelijk gemaakt door:
 |
 |
|
 |
